Reversible building design: basis circulaire gebouwen  

vrijdag 4 mei 2018

timer 3 min

Tijdens de Stedebouw & Architectuur Talks 18 april in de RAI Amsterdam, op het Nexus Podium van de vakbeurs Building Holland, sprak dr.Elma Durmisevic, van 4D architects, bedenker van GTB Lab - EU BAMB reversible building design leader, University of Twente, over Reversible building design, uitgangspunt van een circulaire bouweconomie,

Transitie naar circulair vereist een omkering van bestaande processen in de bouwpraktijk. Niet langer de negatieve effecten van sloop en de vernietiging van waarde op gebouw-, component-, en materiaalniveau voor lief nemen, maar gebouwen realiseren met toekomstwaarde. Niet een end of life optie(slopen) maar multiple gebruiksopties moet de standaard worden. Dit vraagt om een nieuwe ontwerpbenadering en een bouwmethode waar de transformatiecapaciteit van gebouwen en het hergebruikpotentieel van bouwonderdelen garant staan voor de toekomstwaarde van gebouwen en bouwmateriaal.

Omkeerbare, reversibele gebouwen

De nieuwe generatie gebouwen zijn omkeerbare, reversibele gebouwen, gekenmerkt door:

technische reversibiliteit (reconfiguratie en hergebruik van bouwproducten)
ruimtelijke reversibiliteit waar ruimtelijke aanpasbaarheid centraal staat

De sleutel van reversibility is : design for disassembly. Demonteerbaarheid vormt met aanpasbaarheid en hergebruik een onmisbare bouwsteen van reversibel (circulair) bouwen.

Drie dimensies

Transformatiewaarde is hoeksteen van reversibel bouwen. We onderscheiden drie dimensies van transformatie:

ruimtelijke dimensie (ruimtelijke aanpasbaarheid),
productstructuur dimensie (de herbestemming/re-configuratie van bouwonderdelen)
materiaaldimensie (scheiding van materialen en hergebruik).

Tijd

Aan deze drie dimensies wordt in reversibel bouwen nog een extra dimensie toegevoegd: tijd. Het gaat dan om de veranderingen die de tijd met zich meebrengt in een gebouw en gebouwconfiguratie. Gebouwen worden daarom niet ontworpen voor één maar voor meerdere functies. Materialen kennen niet één maar meerdere toepassingen gedurende hun technische levensduur, en bouwsystemen zijn niet statisch, maar dynamisch en aanpasbaar. In deze perceptie krijgen gebouwen de status van Buildings as Material Banks, banken van waarde. In tegenstelling tot conventionele gebouwen worden deze gebouwen niet afgeschreven. Buildings as Material Banks zijn de bewakers van sociaal, economisch en milieutechnisch kapitaal van de maatschappij.