CPO voor een openbaar toegankelijke stadstuin in Den Haag

ARCADIS landschapsarchitectuur heeft de enthousiaste bewonersgroep begeleid en de ideeën en wensen voor de tuin in een compleet ontwerp weten te vertalen.

De stadstuin in Den Haag is van meet af aan een groot succes en kreeg alom – ook nationaal – veel erkenning. In 2013 is Emma’s Hof genomineerd voor de Gouden Piramide, de Rijksprijs voor goed opdrachtgeverschap, won het ‘de Tuin van het jaar’ en ‘De Kroonappel’ van het Oranjefonds, een prijs voor het beste sociale buurtproject in Nederland

Sociale functie

De tuin ligt in de driehoek Weimarstraat / Beeklaan / Galileïstraat. In de vorige eeuw stond hier een patronaatsgebouw. De Stichting Stadstuin Emma’s Hof kocht met hulp van veel subsidiegevers het terrein en het gebouw. In februari 2010 werd het gebouw gesloopt. Daarna is een prachtige, openbaar toegankelijke stadstuin aangelegd. Het patronaatsgebouw had in het begin van de vorige eeuw een wijkfunctie. De tuin neemt die functie over:  “We hebben het terrein teruggegeven aan de buurt. Het is een ontmoetingsplaats voor jong en oud in deze multiculturele wijk.” Aldus Leonoor van der Linden, landschapsontwerper bij ARCADIS.

“De duurzaam ingerichte tuin is een rustplek voor volwassenen en een natuurlijke speelplek voor jonge kinderen. Er is gelegenheid voor kleinschalige optredens. En de tuin wordt onderhouden door de buurtbewoners zelf.”

Het Regentessekwartier, waar de tuin ligt, heeft een zeer divers samengestelde bevolking. Van het totaal 12.000 bewoners van de wijk is 38,1 procent bewoners oorspronkelijk afkomstig uit Suriname, Antillen, Turkije, Marokko en andere niet-geïndustrialiseerde landen. Daarnaast vestigt zich een groeiend aantal nieuwe Europeanen in deze wijk. Er zijn weinig of geen plekken, buiten de winkels, waar de verschillende bewonersgroepen elkaar spontaan kunnen ontmoeten. De wijk kent een zeer groot percentage huizen met drie of vier verdiepingen, met weinig privé groen. Emma's Hof is daarom een verrijking van de buurt: de wijk wordt groener en gezonder en de sociale samenhang wordt versterkt.

Gemotiveerde groepen

Vanuit het Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) programma van KNHM/Arcadis werkte Leonoor van der Linden aan meerdere projecten die vanuit de gemeenschap zelf worden geïnitieerd. “Projecten die het beste werken worden vaak getrokken door groepen die op elkaar zijn ingespeeld en waarbij de mensen elkaar versterken. Vaak ook met een aansprekend enthousiast boegbeeld.” Eigenlijk is dat niet anders dan bij andere projecten uit haar praktijk als landschapsontwerper. Maar er is wel een verschil: “Het ‘lastige’ (en misschien ook wel interessante) is dat je binnen wijkinitiatieven vaak niet de groep kunt samenstellen en ik kan me voorstellen dat juist dat ook bij die vergroening van krachtwijken een belangrijke aandachtspunt is.”

Bij de Emma’s Hof kreeg Van der Linden te maken met de Stichting Emma’s Hof: een zeer gemotiveerde groep (hoogopgeleide) mensen. Die onderling op èèn lijn zaten en zich voor een grote groep mensen hebben ingezet. Zij wisten uitstekend de paden van de subsidie en publiciteit te bewandelen en de juiste mensen op het juiste moment te benaderen en enthousiasmeren. En van begin tot eind betrokken te houden.

Die gemotiveerde groep bewoners heeft zich ingezet zowel voor de aankoop van grond en het pand (was in bezit van een projectontwikkelaar), als bij het ontwerp, bij de terugkoppeling naar subsidieverstrekkers en bewoners. Voor het beheer en onderhoud is door de stichting een groengroep ingesteld, alsook een sleutelgroep die de poort opent/afsluit. Ook heeft de stichting zich bezig gehouden met de communicatie en het indienen van het project bij prijsvragen.

www.emmashof.nl