Studenten ontwerpen in participatie binnentuin in Wageningen

vrijdag 20 maart 2015

timer 3 min

Studenten en onderzoekers van Wageningen UR hebben in een participatief proces met bewoners een gemeenschappelijke binnentuin ontworpen. Dit was een opdracht aan de Wetenschapswinkel van Wageningen UR door Sint Martens Hof, een vereniging die in collectief particulier opdrachtgeverschap twintig stadshuizen renoveert. De woningen zijn particulier eigendom en hebben naast een kleine eigen tuin, samen één gemeenschappelijke binnentuin.

Binnen deze opdracht hebben de studenten het voortouw genomen in het bedenken van oplossingen die de bewoners aan het denken hebben gezet. Een positief gevoel over een participatief ontwerpproces was het gevolg. De neutraliteit van de Wetenschapswinkel versterkte dit gevoel.

Het ontwerp voor de binnentuin moest aan een aantal praktische randvoorwaarden voldoen. Zoals plaats voor zestig fietsen, het opvangen van hemelwater en logische en zichtbare overgangen tussen gebieden met verschillende soorten eigenaarschap. Studenten Biologie en Waterbeheer hebben informatie verzameld die hielp om het functioneren van de tuin te optimaliseren. Studenten Landschapsarchitectuur hebben workshops met bewoners georganiseerd. Aan de hand daarvan hebben bewoners hun belangrijkste wensen kenbaar gemaakt en kon een syntheseontwerp worden gemaakt.

Betrokkenheid van partijen

Uit het rapport blijkt dat sommige wensen tijdens het proces zijn afgezwakt, terwijl andere zijn gehandhaafd. Sessies met bewoners gaven een prioritering aan in het programma van eisen. Bovendien maakten de workshops duidelijk dat er keuzes gemaakt moesten worden. Naast de bewoners hebben ook experts hun licht laten schijnen op de wensen zodat er onderbouwde keuzes konden worden gemaakt. Hoewel dit niet altijd paste in een democratisch keuzeproces werd het doorhakken van knopen hierdoor op een aantal momenten wel gemakkelijker. Gedurende het proces ontstond er een dynamiek die de consensus ondersteunde.

Bij een participatief ontwerp zoals bij Sint Martens Hof is het belangrijk dat alle betrokkenen deel uitmaken van het ontwerpproces. Het houden van een serie workshops aangevuld met interviews met bewoners heeft goed gewerkt. De betrokken houding van externe partijen zoals de gemeente is essentieel, evenals de in dit geval inspirerende inbreng van de studenten. En natuurlijk, niet in de laatste plaats, het enthousiasme van de bewoners van Sint Martens Hof. De toegevoegde waarde van de Wetenschapswinkel lag grotendeels in het aanjagen van het proces, het verknopen van de verschillende processtappen en het begeleiden van de ontstane dynamiek.

Aanbieding rapport

Op 21 maart 2015 om 14.00 uur wordt het rapport aangeboden aan Alex Mink, wethouder in de gemeente Arnhem met onder andere ruimtelijke ordening in zijn portefeuille, en tevens wijkwethouder voor St. Marten. De presentatie van het rapport vindt plaats tijdens een feestelijke bijeenkomst in de gemeenschappelijke binnentuin. De tuin is inmiddels voor een groot deel aangelegd en zal die middag ook officieel in gebruik worden genomen.

Het Wetenschapswinkelrapport met als titel: Dynamiek in participatief ontwerpen; Samen met bewoners van de Sint Martens Hof in Arnhem een gemeenschappelijke tuin ontwerpen” is ook te downloaden vanaf de projectpagina van de Wetenschapswinkel.