Nieuw woonproduct in het oude verzorgingshuis

Strategisch herpositioneren. Zo kan je de huidige situatie van het verzorgingshuis wel noemen. De capaciteit van het verzorgingshuis neemt al jaren af, ouderen wensen immers langer zelfstandig te wonen. Door het nieuwe kabinetsbeleid moet echter in een aantal jaren eenderde van de intramurale capaciteit worden afgebouwd. Sinds 1 januari 2014 worden er geen indicaties voor zorgzwaartepakket (ZZP) 1 tot en met 3 afgegeven  (1) en ook wordt er een halvering van de indicaties voor ZZP4 beoogd. Dit betekent dat mensen met een lichtere zorgvraag niet meer in aanmerking komen voor bekostiging van het verblijf in een AWBZ-instelling.

Schatting is dat in de komende vijf tot acht jaar er 58.000 intramurale plaatsen in de ouderenzorg worden opgeheven. Het afgelopen jaar hebben de meeste zorgkantoren al geanticipeerd op de versmalling van de AWBZ en minder zorg ingekocht voor de lagere zorgzwaartedoelgroepen met leegstand in verzorgingshuizen als gevolg. Afgelopen jaar zijn de eerste verzorgingshuizen gesloten, andere zorgvastgoedeigenaren bezinnen zich op de vraag welke huizen zij de komende drie jaar zullen afstoten dan wel voor een andere functie kunnen bestemmen. De impact is groot en de toekomst van zorgaanbieders staat op het spel.

Toekomst

Eigenaren van zorgvastgoed, voor de helft woningcorporaties, voor de andere helft zorgaanbieders, hebben een aantal opties voor het oude verzorgingshuis: zwaardere AWBZ-zorgdoelgroepen huisvesten, herbestemmen van het gebouw voor andere doelgroepen zoals verstandelijk gehandicapten of arbeidsmigranten, sloop of herontwikkelen voor zelfstandige verhuur. De beste optie hangt af van factoren als de-locatie, de (bouwkundige) staat van het gebouw, de kapitaallasten, de alternatieve woonzorgprojecten in de nabijheid en de ontwikkeling van de lokale vraag. Voor de huisvesting van zwaardere AWBZ-doelgroepen moet daarnaast het zorgkantoor bereid zijn productieafspraken te maken.

Grote opgave

In de Monitor Investeren voor de Toekomst die het ministerie van BZK heeft laten uitvoeren, wordt voor de periode tot 2021 een forse opgave aan geschikte woningen voorspeld, met name op het gebied van verzorgd wonen. In 2012 is een tekort geconstateerd van 40.000 woningen in dit segment hetgeen zonder ingrepen zal oplopen tot 130.000 woningen in 2030, evenzoveel als de huidige hele voorraad. Het is niet realistisch dat de vraag naar geschikte woningen voor ouderen op korte termijn beantwoord wordt door een stijging in nieuwbouwproductie. Woningcorporaties die tot nu toe voornamelijk in dit segment investeerden, zijn terughoudend geworden. In de particuliere sector vormt met name de financiering door banken een belemmering. Door de toenemende vraag naar verzorgd wonen is herontwikkeling van (delen van) het verzorgingshuis naar een ‘All-Inclusive pension’ een kansrijke concept.

Experiment All-Inclusive pension

In het experiment All-Inclusive pension verkennen Platform31 en het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg met 10 koplopers, de mogelijkheden een woonvoorziening met diensten en zorg aan te bieden. Voor ouderen is het verzorgingshuis oude stijl aantrekkelijk vanwege het full-service concept. In het experiment verkennen we het aanbieden van zo’n product, tegen een voor lagere (midden) inkomens betaalbare prijs. Verschillende verzorgingshuizen verhuren nu al appartementen rechtstreeks aan ouderen. Het lijkt een logische stap. In de praktijk zijn er nogal wat financiële, bouwkundige en organisatorische hobbels te nemen.

Meer weten? Download hieronder het artikel in Stedebpuw & Architectuur over het programma All-inclusive pernsion.