Minister Bussemaker: extra subsidie voor herbestemming

vrijdag 19 april 2013

timer 3 min

Voor 500 monumenten en karakteristieke gebouwen start binnenkort een onderzoek naar herbestemming. Al deze gebouwen staan leeg of komen dat op korte termijn. Bij 20 gebouwen worden bovendien noodvoorzieningen getroffen om verval tegen te gaan. De onderzoeken en noodvoorzieningen worden mogelijk gemaakt dankzij een subsidie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Minister van Cultuur, Jet Bussemaker heeft het budget van de regeling eenmalig opgehoogd met 3,8 miljoen euro. In totaal was daardoor 6,2 miljoen beschikbaar.

De toegekende subsidies gaan in belangrijke mate naar industrieel erfgoed, zoals fabrieksgebouwen, silo’s en watertorens, religieus erfgoed zoals kerken en kloostergebouwen. Maar ook wordt in het Jaar van de Boerderij voor veel boerderijen een herbestemming gezocht. De Subsidieregeling Stimulering Herbestemming is in 2011 ingesteld om een nieuw gebruik van in onbruik geraakte, maar nog steeds waardevolle gebouwen te bevorderen.

Aan een succesvolle herbestemming gaat meestal heel wat vooraf. Enthousiaste initiatiefnemers zetten zich er vaak jarenlang voor in. Het gaat om complexe, tijdrovende processen met tal van onzekerheden. Om de initiatiefnemers van herbestemmingen te ondersteunen, kunnen zij een subsidie krijgen voor een haalbaarheidsonderzoek. Ook kan de overheid bijdragen in de kosten die eigenaren maken om een gebouw tijdens de planvorming provisorisch wind- en waterdicht te maken. De regeling kent een structureel budget van 1,7 miljoen euro voor de haalbaarheidsonderzoeken en 0,7 miljoen euro voor de noodvoorzieningen. Aanvragen kunnen elk jaar worden ingediend van 1 oktober tot 1 december bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Door ontkerkelijking, krimp en andere factoren dreigt leegstand en verval voor duizenden monumenten en andere karakteristieke gebouwen. Met een nieuwe functie krijgen deze gebouwen weer een toekomst met een meerwaarde voor de samenleving. Zo is in Roermond een voormalige gevangenis omgebouwd tot hotel Het Arresthuis, komt in de Arnhemse Sint Johannes de Doper een columbarium en wordt de Cereolfabriek in Utrecht omgevormd tot een ontmoetingsplek met een bibliotheek, BSO, kunstcentrum en restaurant.

De rijksoverheid hecht veel belang aan het vinden van nieuwe functies voor monumenten en karakteristieke gebouwen. De Subsidieregeling Stimulering Herbestemming is een van de vele activiteiten die op dit vlak worden ontplooid, onder meer onder de paraplu van het Nationaal Programma Herbestemming ( www.herbestemming.nu).

Ook is er een digitale kennisbank met meer dan 150 voorbeeldprojecten en kennisdossiers rond belangrijke thema’s; www.kennisbankherbestemming.nu. Daarnaast geeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een brochurereeks uit over de herbestemming van verschillende erfgoedcategorieën. Deze serie ‘Een toekomst voor’ is te vinden op www.cultureelerfgoed.nl. Daar is ook meer informatie te vinden over de subsidieregeling.