KJC Heliomare combineert sport en spelen in gebouw

De door Marlies Rohmer Architecten ontworpen nieuwbouwcombineert alle diensten rondom kinderen en jongeren met een beperking in één gebouw. Onderwijsfaciliteiten en multifunctionele sportaccommodatie ineen. Tegelijkertijd nestelt KJC Heliomarezich met een duidelijke buurtfunctie in de wijk.

Het gebouw, een compact bouwblok van ruim 12.000 vierkante meter, huisvest eenmultifunctionele sportaccommodatie met 4 sportzalen en een zwembad. In het centrum bevindt zich een publieke plaza met restaurant en vergaderfaciliteiten voorzien van een patio. Met het oog op de uitstraling naar de omgevingkreeg het bouwblokaan de oost-, west-, en zuidzijde een veranda, als zachte overgang van leeromgeving en buitenwereld. Die veranda geeft toegang tot de openbare ruimte die rondom het gebouw isingericht alswijkpark, met speelplekken voor kinderen van alle leeftijden.

Ontmoetingsplaats

De vier NOC-NSF-sportzalen met zwembad zijn geclusterd. Dit gebouwdeel is geluids- en gebruikstechnisch gescheiden van de rest van het gebouw. Naast de sportcluster ligt de plaza, een ontmoetingsplek met een oostelijke en westelijke hoofdentree. De plaza is de natuurlijke ontmoetingsplaats van het KJC en voor de buurt. Hier komen verschillende disciplines elkaar tegen tijdens pauzes of om overleg te voeren of te werken. In het centrum van de plaza ligt het dubbelhoge restaurant,dat is opengesteld voor wijkbewoners. Vanuit hier heb je zicht op alle domeinen en de patio.

Speeldaken

Op de begane grond naast de plaza bevindt zich het Speciaal Voortgezet Onderwijs. Het Speciaal Basisonderwijs ligt op de verdieping met twee (beschutte en veilige) speeldaken (zie kader). Het hightech expertisecentrum, voor de poliklinische behandelingen, bevindt zich op de verdieping.

Doelgroep

KJC Heliomare richt zich op kinderen en jeugd van 0 tot 20 jaar. De kinderen die onderwijs en een revalidatiebehandeling krijgen in het KJC hebben een lichamelijke, verstandelijke, sociaal-emotionele of meervoudige beperking. Een groot deel van deze doelgroep is meervoudig gehandicapt. Veel kinderen maken gebruik van hulpmiddelen zoals rolstoelen. Voor architect Marlies Rohmer een uitdaging om voor deze bijzondere doelgroep een toegankelijk en veilig gebouw te ontwerpen, dat enerzijds zo ‘gewoon’ mogelijk is en anderzijds speciaal, waar nodig.Om de gewoonheid uit te stralen ontwierp ze onder meer bijzondere opbergplekken voor de rolstoelen. Zoveel mogelijk uit het zicht.

Gevel

Het complexsluit zowel qua eenvoud en zakelijkheid van het hoofdvolume als door het materiaalgebruik (baksteen in geeltinten) aan op de omringende gebouwen uit de jaren zestig. Met een verlopend patroon van tweekleurenbaksteen, donker op maaiveldniveau en lichter naar boven. Een onafhankelijk patroon van grote ronde ramen op het noorden voorziet het achterliggende sportcomplex van gefilterd daglicht. Het hemelwater van het verandadak loopt via kettingen in plantenbakken.

Multifunctioneel flexibel gebouw

Flexibiliteit was een expliciete vraag van de opdrachtgevers. De architect koos daarom voor een toekomstgerichte constructie, een flexibel casco, bestaande uit een kolommenstructuur met grote overspanningendie voorziet in vloervelden met maximale indelingsvrijheid. Die opzet maakt het gebouw tot een organisch stelsel van grote, kleine, levendige en rustige ruimtes dattussentijds steeds weer kan worden aangepast aan de wensen van gebruikers. Ruimtes zijn opgenomen ineen circulatieschema zonder doodlopende gangen, wat de kinderen structuur biedt en hen de mogelijkheid geeft rondjes te rijden in hun rolstoel.

Specifiek en generiek

Marlies Rohmer pendelt tussen specifiek en generiek, tussen open, flexibele en gedefinieerde ruimten, en tussen grootschaligheid en kleinschaligheid. Dat resulteerde in een grote ruimtelijke verscheidenheid. In plaats van een aaneenschakeling van klaslokalen en gangen zijn vele soorten ruimtesgecreëerd: grote en kleine, nissen en hoeken, die alle multifunctioneel kunnen wordengebruikt. Met name in de gangzone is die eenheid in verscheidenheid terug te vinden. Hier biedt de school ruimte à la carte: voor individueel leren, voor groepsactiviteiten en onderwijs voor grotere en kleinere groepen. Het KJC is daardoor een uiterst gevarieerde leeromgeving geworden.

Dit artikel komt uit Stedebouw en Architectuur 06/2018. Lees meer van Stedebouw en Architectuur 06/2018 in onze bibliotheek.