Elf superdubo-projecten: verbreding van duurzaamheid

woensdag 12 juni 2019

timer 5 min

Het internationale team van LIAG maakte een selectie van elf superdubo-projecten in binnen- en buitenland. Het overzicht toont aan hoe breed duurzaamheid is uitgewaaierd. Het gaat allang niet meer om alleen energiebesparing of materiaalgebruik.

De overgang van een lineaire naar een circulaire economie tekent zich af. Met een voorkeur voor biobased en lokale materialen.

Zwitserland

House Gartmann,Chur

Ferrari Gartmann AG

Foto: Thomas Dix

Architect en ingenieur Patrick Gartmannontwierp zijn eigen woning in een minimalistisch idioom. In samenwerking met twee fabrikanten ontwikkelde hij eenisolerende betonsoort die alseenlaagse constructie is toegepast. In plaats van granulaat is leem verwerkt, zand is vervangen doorglaskorrels.

Oostenrijk

House Rauch, Voralberg

Boltshauser Architekten

Foto: Beat Bühler

 
House Rauch is volledig opgebouwd uit ecologische bouwmaterialen, vooral leem, opgegraven op de bouwplaats. Dit materiaal is gebruikt voor de fundatie, muren, dak en buitenafwerking. Martin Rauch, expert in dit type bouwen, werkte nauw samen met de architect. Ze verlegden met deze woning de grenzen van bouwen met aarde.

Brazilië

Children Village, Formoso do Araguaia

Rosenbaum + Aleph Zero
Foto: Leonardo Finotti

Children Village laat zien hoe architectuur en bouwfysica kunnen samengaan met oog voor de lokale vormentaal, bouwmethodes en materialen. Het gebouw is zo ontworpen dat een duurzame, gezonde, comfortabele en productieve binnen- en buitenomgeving is ontstaan. Keuze voor lokale architectuur is ingegeven door duurzaamheidsoverwegingen en om de toe-eigening van het gebouw door de bevolking te verhogen.

Griekenland

Eco Suites, Chalkidiki
Alex A. Tsolakis Architecture
Foto: Alex A. Tsolakis

Het duurzame hotel Eco Suites combineert eenvoud en slim ontwerp. Het gebouw is optimaal georiënteerd en maakt gebruik van natuurlijke ventilatie. Van lokaal geoogst riet zijn zonwerende schuifpanelen gemaakt. Zonnepanelen produceren warm water. De binnenafwerking is vooral van biobased herkomst.

Nieuw Zeeland

Te Hononga Christchurch
Athfield architects
Copyright: Athfield architects

Een voormalig postsorteercentrum uit begin jaren zeventig is getransformeerd tot stadskantoor Te Hononga, wat ‘verbinden’ betekent. Het gebouw, opgeleverd in augustus 2010, is de huisvesting van Christchurch City Council, met ruimte voor ongeveer 1200 medewerkers. Bestaande gebouwkernen zijn omgevormd en entresols werden toegevoegd tussen de royale verdiepingshoogte van 5,82 meter. Prefabbeton gevelpanelen aan de noordzijde zijn vervangen door een glazen gevel. Te Hononga was het eerste gebouw in Nieuw-Zeeland met score 6 op de Green Building Council index.

Spanje

BoluetaTower, Bilbao
VArquitectos
Foto: VArquitectos (hoofdafbeelding in deze tekst)

BoluetaTower is 88 meter hoog entelt 28 verdiepingen. Het gebouw is ’s werelds hoogste Passivhaus. Opgeleverd in maart 2018volgen er nog zes andere torens. Het gaat om huisvesting van sociaal minder draagkrachtige groepen,171 woningen in totaal. Dat maakt dit project bijzonder en onderstreept dat duurzaamheid ook mogelijk is met lage bouwbudgetten en met gebruikmaking van traditionele constructietechnieken en materialen.

Duitsland
Schmuttertal-Gymnasium, Diedorf
Hermann Kaufmann Architekten ZT en Florian Nagler Architekten
Foto: Stefan Müller-Naumann

Schmuttertal-Gymnasium is gerealiseerd door een team van meerdere architecten en ingenieurs. In technisch en ecologisch opzicht is dit de meest vooruitstrevende school in Duitsland. Gebouwd van biobased materialen en energieleverend. Gezondheid en comfort waren belangrijke uitgangspunten.

Bij de bouw zijn 650 verschillende materialen onderzocht op hygiëne en toxiciteit waarvan 450 uiteindelijk zijn goedgekeurd. Met een buitengewoon goed binnenklimaat als resultaat. Drie jaar na ingebruikname blijkt uit monitoring dat de doelen meer dan gerealiseerd zijn. De school presteert beter dan geëist en gebruikers zijn buitengewoon tevreden.

Singapore

Solaris
Ken Yeang
Foto: Albert Lim

Solaris is een centrum voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van informatietechnologie, media, natuurwetenschap en techniek. Het gebouw telt vijftien verdiepingen en heeft een oppervlakte van 51.274 vierkante meter. Solaris is Greenmark platinum gecertificeerd, de hoogst mogelijke kwalificatie in Singapore voor duurzame gebouwen. Een ononderbroken 1,5 kilometer lange ecologische hellingbaan verbindt het aangrenzende park op de begane grond met de bovenste verdieping op 80 meter.De opgetilde tuinen op de bovenste verdiepingen functioneren uitstekend. Je loopt er tussen de vlinders en hoort de vogels fluiten.

Italië

La Ballena Kindergarten,Guastalla
Mario CucinellaArchitects
Foto: Moreno Maggi

La Ballena Kindergarten in Emilia vervangt twee scholen die tijdens de aardbeving in 2012 zijn verwoest.Opgebouwd uit 50 prefab houten ribben, op 1,5 meter van elkaar geplaatst, slingert het eenlaagsegebouw zich als een 78 meter lange walvis over de ondergrond, De organische vorm is aan de buitenkant voorzien van een huid van driedubbel glas. Regenwateropvang en PV-panelen benadrukkende duurzaamheid van dit bijzondere gebouw. Ook het materiaalgebruik (veel hout) draagt bij aan duurzaamheid.

Denemarken

Upcycle Studios, Ørestad
Arkitektgruppen A/S en Lendager Group
Foto: Rasmus Hjortshøj

Het project Upcycle Studios in Ørestad Syd plaatst duurzaamheid in het bredere kader van de deeleconomie. Upcycle Studios onderstreept dat circulair materiaalgebruik niet alleen een esthetische maar ook een semantische dimensie toevoegt: hergebruikte materialen hebben een verhaal dat aan de woningen wordt doorgegeven. Een belangrijk aspect in het ontwerp van Upcycle Studios is de aansluiting op Sharing Economy. Onder andere door slimme indelingen worden bewoners geïnspireerd om deel te nemen aan de deeleconomie.

Nederland

IKC De Leister Igge
LIAG architecten en bouwadviseurs
Foto: Mart Stevens

De verbouwing van basisschool De Leister Igge tot een fris en duurzaam Integraal Kindcentrum is een schoolvoorbeeld van slim transformeren en renoveren. Zes weken duurde deze make-over, met onderwijskundige upgrade en verduurzaming. Het project is uniek om meerdere redenen. Het is het eerste Nul-op-de-Meter Integraal Kindcentrum dat in een bestaand schoolgebouw is verwezenlijkt. Het gebouw wekt net zoveel energie op als het gebruikt. Daarnaast hebben gemeente en schoolbestuur samen in deze renovatie geïnvesteerd. Door een integrale levensduurbenadering te hanteren en te werken met prestatiecontracten is deze school klaar voor de toekomst. Met minder geld is meer kwaliteit gerealiseerd.

Dit artikel is verschenen in Stedebouw en Architectuur 02/2019. Lees meer van Stedebouw en Architectuur in onze bibliotheek.