Comfortabel binnenklimaat voor Brabantse NOM-woning

Op het dak liggen de zwarte zonnepanelen te schitteren in de zon. En tegen de oude gevel van het gerenoveerde pand aan de Driek van Erpstraat is een nieuwe, isolerende gevel gemonteerd, netjes afgewerkt met baksteenstrips. Over alles is nagedacht: zelfs de brievenbus zit niet in de deur, maar hangt ernaast, om geen onnodige kieren te creëren. Een van de nieuwe bewoners laat trots zijn huis zien: “Dit is allemaal state-of-the-arttechnologie”, zegt hij, wijzend naar zijn technische ruimte. “Ik vind dat wel interessant. Maar belangrijker nog is dat dit een aangename, comfortabele woning is.”  

Net als elke woningcorporatie, staat ook BrabantWonen voor een grote opgave: het energieneutraal maken van haar volledige woningvoorraad in 2050. In feite staan de corporaties nu aan het begin van deze transitie. En het is van belang dat nu zoveel mogelijk kennis vergaard wordt, om over enkele jaren echt grote stappen te kunnen zetten met schaalbare concepten, die grotendeels prefab aan te leveren zijn.   

De vier woningen in Oss zijn een belangrijke schakel in deze zoektocht. Bij de Groene Brink, zoals het pilotproject genoemd wordt, worden de woningen de komende paar jaar uitgebreid gemonitord. Hoe werken de installaties, hoe gedragen bewoners zich en op welke manier kan de NOM-prestatie het best gegarandeerd worden? 

Nederlandse primeur  

BrabantWonen deed voor deze transformatie een uitvraag en koos voor het plan van de combinatie van Kemkensinstallatieburo en Caspar de Haan onderhoud & renovatie. Hierin werden vier op het oog identieke NOM-woningen gerealiseerd, echter met vier verschillende installatieconcepten. Bij een van die woningen heeft de Groene Brink een Nederlandse primeur te pakken. De ventilatie wordt hier namelijk verzorgd door de gloednieuwe RensonHealthbox 3.0. ventilatie-unit, die reageert op CO2, op vocht en op luchtjes (VOC’s: vluchtige organische componenten).   

Daardoor wordt continu en per ruimte in huis het ventilatieniveau en dus de luchtkwaliteit op peil gehouden, zonder onnodig energie te verspillen. In het bij de Groene Brink gekozen concept komt de aanvoerlucht vanuit de onderdorpel onder het kozijn, waardoor eventuele koudeval langs het raam beperkt wordt. Verwarming van de woning geschiedt hier door een bodemwarmtepomp in combinatie met vloerverwarming. De 65 meter diepe bronnen voor de bodemwarmte werden pal voor de voordeur geboord, maar uiteraard is daar nu geen spoor meer van te zien.  

Wat naast zijn energiezuinigheid vooral zo interessant is aan de Healthbox 3.0, is de connectiviteit, zegt Benny Goossens van KemkensInstallatieburo. “Wij als installateur kunnen via de webportal bepalen wat de staat van onderhoud is.” Daarnaast is het installeren van de Healthbox 3.0 vereenvoudigd, doordat de speciaal ontworpen installateursapp de installateur stap voor stap begeleidt. Dat zorgt voor een nauwkeurige en zeer snelle installatie, zegt Joep Breukels, commercieel directeur bij Renson. “Dat komt ook doordat de Healthbox 3.0 zichzelf kalibreert en achteraf ook de fijnregeling van de debieten automatisch afhandelt.”  

Goossens: “Daarnaast kan de bewoner via zijn eigen gebruikersapp altijd en overal precies zien wat in de woning gebeurt en wat de kwaliteit is van zijn binnenlucht.” Wanneer die kwaliteit van de lucht onder een bepaalde waarde komt, krijgt de bewoner dat dus te zien. Maar daarbij wordt hij ook meteen op de hoogte gebracht hoe de Healthbox 3.0 aan het werk gaat om het euvel te verhelpen. Via de Renson-app krijgt de bewoner tevens extra tips voor een gezonde binnenlucht.   

Bewonersbetrokkenheid  

 Door bewoners op deze manier bij hun ventilatie te betrekken, groeit de bewustwording dat duurzame woningen niet alleen een kwestie zijn  van isoleren, of een pakket pv-panelen op het dak, maar dat er ook voldoende aandacht moet besteed worden aan een gezond binnenklimaat. Want uiteindelijk is dát waar de bewoner evenzogoed bij gebaat is als bij een energetisch zuinige woning.  

De komende jaren worden de vier installatieconcepten in de vier woningen gemonitord en vergeleken, zegt Frans Brouwers, van Caspar de Haan onderhoud & renovatie. “Het gaat er nu vooral om informatie te verzamelen, want iedereen heeft het wel over NOM, maar niemand weet nog wat daarvoor exact de juiste oplossing is. Het is mooi om te zien hoeveel reacties uit de markt we krijgen naar aanleiding van project de Groene Brink.”  

 
Dit artikel is verschijnt in de Innovatiecatalogus 2020, die begin januari bij u op de mat ligt. Lees meer van Stedebouw en Architectuur in onze bibliotheek.