Biobased bouwen: hype of blijvertje?

Daan Bruggink

Biobased is zeker geen hype. Biobased geeft voor een deel antwoord op het grondstoffenprobleem, na energie de volgende grote duurzaamheiddrempel. Recycling, maar ook principes als Turntoo en C2C bieden een stuk van de oplossing, echter het biobased bouwen biedt een oplossing in de kern van het probleem: de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen. De potentie om de grote bouwstroom te bereiken is het feit dat de biobased grondstoffen relatief eenvoudig verkrijgbaar zijn en met de stijgende olieprijs steeds goedkoper worden. Ook zullen we zien dat de biobased materialen uit de bioraffinage de ‘foute’ materialen gaan vervangen. Materialen blijven er hetzelfde uitzien, de bewerking is hetzelfde, echter de basis is biobased. Ze zijn omgevormd tot ‘biorenewable’ materialen, die innovatieve slag is nu gaande, zie de output van materialen als biopolymeren, bioplasitcs, biofoam enz. Een stille biobased revolutie! 

Jan van Dam

Biobased is aansluitend bij de gedachte over een “circulaire economie”, die de failiete huidige economische groeimodel systemen moet gaan vervangen in de toekomst.

 Peter Fraanje

Biobased bouwen past in een verdere verduurzaming van productie en toepassing van bouwmaterialen. Biobased materialen zijn ouder dan de weg naar Rome. Hout is natuurlijk één van de bekendste materialen; stro, riet, vlas, schelpen, schelpkalk zijn voorbeelden van materialen die veelvuldig in de traditionele bouw werden toegepast.

De belangstelling voor biobased materialen is ook niet nieuw. Vanuit de Duitse bouwbiologie was er sinds de jaren 50 van de vorige eeuw al belangstelling voor bio-materialen. In Nederland kreeg een en ander aandacht eind jaren zeventig en begin jaren tachtig onder de noemer 'ecologisch bouwen' Ook vanuit de landbouw is al langer aandacht voor non-food toepassingen van gewassen, eind jaren 80 had men het over agrificatie. Toen waren er onder meer studies naar beton versterkt met vlasvezels. In de jaren 90 van de vorige eeuw formuleerde het Ministerie van VROM beleid in het kader van het streven naar duurzaam bouwen om de toepassing van vernieuwbare grondstoffen in de bouw te stimuleren. Dit resulteerde onder meer in het Actieplan Hout. Ondergetekende promoveerde in 1998 op het toepassen van vernieuwbare grondstoffen in de bouw en op het cascadegebruik van biobased materialen.

Jan van Dam

Biobased bouwen krijgt momenteel veel aandacht, maar is zeker geen hype. Bouwen met natuurlijke materialen is van alle tijden. Het is alleen enigszins op de achtergrond geraakt in de laatste decennia, waarin architectuur met staal, glas, beton en kunststof de boventoon hebben gevoerd. Het is een blijvertje als de wens serieus wordt genomen om meer duurzaam met de schaarse grondstoffen om te gaan.  Het heeft de potentie om innovatie in de bouw te stimuleren en vernieuwing te brengen in de manier waarop er tegen permanente en tijdelijke bouwconstructies wordt aangekeken. Een bio-economie zonder participatie van de bouw is ondenkbaar.

Fred van der Burgh

Biobased Bouwen is geen hype, maar een logische stap om oplossingen te vinden voor de schaarste aan grondstoffen. Biobased bouwmaterialen worden gemaakt van grondstoffen die altijd weer opnieuw geteeld kunnen worden. Doordat de motivatie om biobased materialen te gaan gebruiken ook sterk bedrijfseconomisch en bedrijfspolitiek is, zal het geen tijdelijke hype zijn. Het tempo waarin biobased bouwen ingevoerd zal gaan worden is nog wel onduidelijk, dit is sterk afhankelijk van de ontwikkelingen met de huidige grondstoffen en het tempo waarin fabrikanten hun productieprocessen gaan aanpassen.

Op zich is biobased bouwen natuurlijk al erg oud en nooit weg geweest, maar de laatste decennia ondergesneeuwd door de op fossiele grondstoffen gebaseerde materialen. Kunst wordt nu met de moderne inzichten biobased materialen geschikt te maken voor alle toepassingen in de bouw.

Willem Böttger

Ik verwacht dat biobased bouwen een grote rol gaat spelen. Veel conventionele bouwmaterialen zijn energie-intensief om te produceren of maken gebruik van grondstoffen met schaarse aardmaterialen. Biobased materialen vervaardigd uit (rest) materialen van de landbouw hebben deze nadelen niet en zijn kort cyclisch regenereerbaar. De aandacht voor het onderwerp is momenteel mogelijk een hype, maar biobased materialen zullen net als zonne-energie of natuurwinkels een gestage groei doormaken in de gebouwde omgeving. 

Reageren op deze discussie? Mail uw reactie naar de redactie van Stedebouw & Architectuur.