Architecten aan de slag met windkracht

Bij het gebruik van wind in de gebouwde omgeving is de Trias Wind een belangrijk principe. Eerst passief voor ventilatie en wind ontwerpen, dan actief besparen door beweegbare bouwdelen, en dan milieuvriendelijk actief energie opwekken. Nachtkoeling in de zomer is een goed voorbeeld van het passief gebruik van wind. Maar ook de atria van de Swiss-Re toren in Londen – ook daar is sprake van passief windgebruik. Die atria zijn gepositioneerd als een verticale spiraal door het gehele volume.

Historie

Uit het verleden zijn veel voorbeelden bekend van windtorens die in combinatie met binnenplaatsen gebouwen koelen. Er zijn voorbeelden bekend uit Perzië, maar ook later bij de Romeinen. Minder bekend is dat er destijds ook aanpasbare windvangers werden gebruikt, en dat er kleppen in die windtorens zaten. Ook werd stromend water gebruikt om de warmte op te nemen uit de lucht en de lucht te bevochtigen. De 'shower towers' in de gevel van het gebouw voor de City Councel in Melbourne in Australië maken ook gebruik van dit principe. Portcullis House, ontworpen door Michael Hopkins and Partners heeft windtorens die onderdeel zijn van een ventilatie systeem welke verse lucht diep naar beneden het gebouw in brengt en vervolgens weer terug naar het dak zodat het via de schoorstenen het gebouw weer kan verlaten. Een ander aansprekend voorbeeld van het gebruik van wind is het cultureel centrum in Nieuw Caledonië ontworpen door Renzo Piano.

Ventileren met kogelgaten

In plaats van een windtoren kan een gebouw ook worden voorzien van een dubbele huid voor de regulering van luchtstromen op een passieve manier. Voorbeeld zijn het zwembad, gebouwd voor de Olympische spelen van 2008, in Beijing en het paviljoen voor de schietbaan voor de Olympische zomerspelen in 2012 in Londen. Beide gebouwen gebruiken de ruimte tussen de buitenste huid van het gebouw en de binnenste om het klimaat in het gebouw te reguleren. Bij het paviljoen voor de schietbaan in London is dat het meest zichtbaar gemaakt. De kogelgaten zijn gemaakt van een luchtdoorlatend membraan. Hierdoor kan er lucht door de gevel naar binnen stromen om de ruimte te klimatiseren. De opgewarmde lucht wordt vervolgens weer afgevoerd naar de tussenruimte. Door de kogelgaten in het dak verlaat deze lucht het tijdelijke paviljoen, terwijl er een gelijkmatig daglicht ontstaat op de schietbaan dankzij het PVC membraan waaruit waarvan de huid is gemaakt.

Meer lezen? Download hieronder het artikel dat Jeroen da Conceição van Nieuwenhuizen publiceerde in Stedebouw & architectuur themakatern Gevels & Daken. Het artikel gaat over windkracht in architectuur.