Ambachtelijk bouwen met cross laminated timber

Marijn en Floris Steenland, respectievelijk 28 en 30 jaar, groeiden op in het Groene Hart. Daar werd hun opvoeding gekleurd door een palet van bruine tinten. In de meubelmakerij van overgrootvader Wim, grootvader Wim en vader Jos Steenland (70) ontstond hun passie voor hout. Zij ontwikkelden en bouwden sinds 1903 in de regio Gouda hoogwaardige houten objecten, zoals woningen, (zeil) boten en meubels. Traditionele, ambachtelijke
gereedschappen waren daarbij de norm.

Met die achtergrond kozen beide broers ervoor om tot bouwkundig ingenieur te worden opgeleid. De leerstof daarbij, over de standaard manier van bouwen, bleek echter niet geheel aan hen besteed.

Traditioneel

“We kregen tijdens de studie”, begint Floris Steenland, “te maken met het boekwerk ‘SBR-Referentiedetails’. Een gebouw krijgt binnen dat kader steeds weer een kalkzandstenen binnenspouwblad, isolatie, een luchtspouw en dan een bakstenen buitenwand. Zo moest een gebouw eruitzien. Hoe beter je dat kon maken, hoe hoger je cijfer.”

“Afwijken van die standaard”, vult Marijn aan, “en met andere oplossingen komen, werd niet echt geaccepteerd. Zo ontdekten wij dat de hele bouwkolom enorm traditioneel is.”

The Cranberry Farm in Gouderak.

Kruislaaghout

Het duo stuitte later op kruislaaghout (cross laminated timber/CLT). Dankzij computergestuurde CNC-machines, de maatvastheid en de mogelijkheid van verfijning tot op de millimeter, beviel het materiaal hun direct heel goed. De panelen (voor vloeren en wanden) kunnen tot twintig bij vier meter groot zijn en de gelaagdheid bepaalt de sterkte, de constructieve mogelijkheden en de isolatiewaarde. 

Over de gunstige eigenschappen van CLT raken de broers niet uitgepraat. Floris: “Een CLT-element is volledig verlijmd. Je hebt ze in drie tot elf lagen, altijd een oneven aantal. Zo krijg je steeds dezelfde lamelrichting en tekening aan de buitenkant. Bovendien is een plank recht op de nerf sterker. Die kan dan heel goed tegen trek en druk.” Marijn vult aan: “Als je dit hout eenlaags toepast, gaat het veel meer werken. Door ze kruislings te verlijmen, komen de beste eigenschappen naar boven en houdt CLT zichzelf helemaal stijf.”

Lees verder in Stedebouw & Architectuur, thema Circulair Bouwen 2020

Dit is een voorpublicatie van het artikel Ambachtelijk bouwen met CLT in het magazine Stedebouw & Architectuur, thema Circulair Bouwen van 2020, dat op 20 mei verschijnt. Dit magazine lezen? Dat kan! Download de editie op 20 mei in onze nieuwe online bibliotheek.